Thoạt nhìn, hệ thống chăm sóc y tế xã hội Việt Nam trông có vẻ tốt, thước đo chính khả năng của Đảng Cộng sản cầm quyền để mang lại phúc lợi xã hội công cộng. Nhưng bên dưới đó, nhân khẩu học thay đổi và khó khăn tài chính báo hiệu những điều nhức nhối.

Phần lớn người Việt Nam được tiếp cận với bảo hiểm y tế quốc gia được nhà nước trợ cấp, không giống như nhiều quốc gia giàu có nhất thế giới. Tuổi thọ trung bình ở quốc gia cộng sản này là 76 tuổi, chỉ ít hơn Hoa Kỳ hai năm.

Hơn nữa, nhiều người Việt Nam đã tích lũy đủ của cải trong nhiều năm tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và có thể dành ra một phần cho bảo hiểm tư nhân để nhận được dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt hơn so với dịch vụ chăm sóc công.

Mặc dù tỷ lệ người có bảo hiểm tư nhân còn ít, doanh thu trong lĩnh vực này có trị giá khoảng 5 tỷ đô la mỹ vào năm ngoái, tăng 24% so với năm 2017. Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam gần đây cho biết họ hy vọng thị trường sẽ tăng trưởng 25% trong năm nay.

Tuy nhiên, hệ thống chăm sóc sức khỏe của Việt Nam phải chịu nhiều điều tệ hại khác. Bất chấp những nỗ lực của nhà nước trong những năm gần đây nhằm mở rộng chương trình bảo hiểm công cộng Việt Nam, tính đến cuối năm ngoái, khoảng 13% dân số tức hơn 10 triệu người, không có bảo hiểm.

Báo cáo chi tiêu công của Việt Nam, một báo cáo hàng năm của Ngân hàng Thế giới, cho thấy khoảng hai triệu người bị lâm vào cảnh nghèo đói hàng năm vì những chi phí y tế bất ngờ, mà chủ yếu những người không có bảo hiểm bị ảnh hưởng.

Chính phủ hiện đang đặt mục tiêu tăng tỷ lệ bảo hiểm y tế lên gần 88% trong năm nay, nhưng các nhà phê bình cho rằng những người cần lại không có được bảo hiểm kịp thời.

Dân số Việt Nam đang già đi, và trong khi vấn đề không rõ ràng như ở các xã hội già hóa nhanh như Thái Lan hay Nhật Bản, tỷ lệ người trên 60 tuổi dự tính tăng từ 12% hiện nay lên 21% dân số vào năm 2040. Với độ tuổi trung bình hiện nay là 26, Việt Nam cũng đang già đi với tốc độ nhanh nhất châu Á.

Theo báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) năm ngoái, “Việt Nam có nguy cơ già đi trước khi trở nên giàu có”. Thật vậy, khi độ tuổi lao động của Việt Nam, hay số lượng người từ 15 đến 35 tuổi, đạt mức cao nhất vào năm 2013, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hàng năm trên đầu người chỉ hơn 5.000 đô la Mỹ.

Original: Graying Vietnam can’t afford to get old